လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်

လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်

ဢမ်ႇၼၼ်

လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတႅၵ်ႇ

ၵႂၢမ်းဢႅင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ stroke ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉဝႃႈ လေဖြတ် သေ ၵႂၢမ်းထႆးသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ หงอดเลือดในสมองตีย ၼႆယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းတႆးၵေႃႈဝႃႈ လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၼႆယဝ်ႉ။  လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်လီၵူဝ်ႇၼႃႇၼႃႇၼၼ်ႉမဵဝ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လွတ်ႇလိူတ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇၸူးဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉ ၵိုတ်းၵႂႃႇ တၼ်ၵႂႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် တႅၵ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ထုၵ်ႇလီယူတ်းယႃပၼ် ၽႂ်းၽႂ်းၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယိုင်ႈၸဵဝ်းယူတ်းယႃ ယိုင်ႈၸၢင်ႈႁၢႆၶႅၼ်းလႆႈလီယဝ်ႉ။

တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်လႄႈသင် သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉပဵၼ်လႄႈသင် ထုၵ်ႇလီထူဝ်းႁႃႁူင်းယႃၽႂ်းၽႂ်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။

လၵ်ႈၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်

လၵ်ႈၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းၸိုင် မီးသၢမ်ဢၼ်ယဝ်ႉ

ၼႃႈ - ၼႃႈၵူၼ်းၵေႃႉမီးတၢင်းပဵၼ်ၼၼ်ႉ တေယၢၼ်းလူင်းၽၢၵ်ႇၼိုင်ႈသေ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈယုမ်ႉလႆႈ။ သူပ်းလႄႈမၢၵ်ႇတႃၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈယၢၼ်းလူင်းၸွမ်းယဝ်ႉ။
ၶႅၼ်
- ၶႅၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉမီးတၢင်းပဵၼ်ၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇယုၵ်ႉလႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈႁႅင်းဢူၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၼဵတ်းလွင်ႈသၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ
- ၵူၼ်းၵေႃႉမီးတၢင်းပဵၼ်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတေၵိုတ်းၵိုတ်းၶမ်ၶမ်၊ တေဢမ်ႇလၢတ်ႈလႆႈၽႂ်းလီ ပီႇလီမိူၼ်မိူဝ်ႈပႆႇမီးတၢင်းပဵၼ်။

ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၸိုင် တေလႆႈဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ်လွတ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ယဝ်ႉ။

လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈသင်

မိူၼ်ဢင်ႇၵႃႇတူဝ်ၶိင်းတၢင်ႇတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ဢွၵ်းဢေႃၵူၼ်းၼႆႉၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈမီး ဢွၵ်ႉသီႇꩡိၼ်ႇ လႄႈဢႃႇႁႃႇရဢၼ်လဵင်ႉမၼ်းဝႆႉယူႇသေႇသေႇၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ တႃႇဢွၵ်းဢေႃ တေလႆႈမီးဢွၵ်ႉသီႇꩡိၼ်ႇ လႄႈ ဢႃႇႁႃႇရတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်ၼၼ်ႉသမ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးလွတ်ႇလိူတ်ႈ ဢၼ်တေႃႉၵႂႃႇသူင်ႇမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လွတ်ႇလိူတ်ႈ ဢၼ်တေႃႉဢႃႇႁႃႇရလႄႈ ဢွၵ်ႉသီႇꩡိၼ်ႇၵႂႃႇသူင်ႇပၼ်ဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉ ၵိုတ်းၵႂႃႇ တၼ်ၵႂႃႇ တႅၵ်ႇၵႂႃႇပေႃးၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈသႄးလ်ဢၼ်မီးၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉ တၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈ ဢေႃးဢေႃၸဵပ်း၊ ဢွၵ်းဢေႃၵႂ်ႈ၊ တုၵ်ႉၶိတ လႄႈ ၸၢင်ႈထိုင်တီႈတၢႆလႆႈယူႇယဝ်ႉ။

တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃၼႆႉ

  1. ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵွၼ်ႈၶႆမၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် သေလွင်ႈလွင်ႈ ၵႂႃႇဢိုတ်းမႅၼ်ႈလွတ်ႇလိူတ်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွတ်ႇလိူတ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇလဵင်ႉဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉ တၼ်ၵႂႃႇ။ ဢၼ်ၼႆႉၸိုင် ႁွင်ႉဝႃႈ ischaemia ၼႆယဝ်ႉ။
  2. ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လွတ်ႇလိူတ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇလဵင်ႉဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉ ႁႅင်းဢႄႇ ဢမ်ႇၼၼ် မၢင်/ဝၢင်ႁႅင်းၼႃႇသေ တႅၵ်ႇၵႂႃႇ။ ဢၼ်ၼႆႉၸိုင် ႁွင်ႉဝႃႈ haemorrhagic ၼႆယဝ်ႉ။

တၢင်းပဵၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃၼႆႉ မွၵ်ႈ 85% ၼႆႉၸိုင် ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ischaemia ယဝ်ႉ။

လွတ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်လိူဝ်သေၼႆႉ ယင်းမီးတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈ လွတ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ transient ischaemic attack (TIA) ၼႆၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လွတ်ႇလိူတ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇလဵင်ႉဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉ တၼ်ၵႂႃႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မွၵ်ႈ 30 မိၼိတ်ႉႁိုဝ်၊ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း သွင်ၸူဝ်ႈမူင်းႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉယၢမ်ႈမီး TIA ၸိုင် ထုၵ်ႇလီယူတ်းယႃတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ႁႂ်ႈႁၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ TIA ၼႆႉ ဝၢႆးမႃး ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈ တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽႂ်ၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉလႆႈ လိူဝ်သေပိူၼ်ႈ?

တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇလိူၵ်ႈဢႃႇယု ၼႆသေတႃႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၸိုင် ၵူၼ်းယႃႇယုထဝ်ႈၵႄႇၶဝ် ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈလိူဝ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈလုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ၊ လွင်ႈၼမ်ႉၼၵ်းသုင်ပူၼ်ႉ၊ လွင်ႈဢမ်ႇမီးၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တဵမ်ထူၼ်ႈ၊ လွင်ႈဢမ်ႇမေႃဝႄႈမေႃၵမ်တၢင်းၵိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉငၢႆႈယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လွင်ႈမီးတၢင်းပဵၼ်လူမ်းလိူတ်ႈသုင်၊ လွင်ႈမီးၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးသုင်၊ လွင်ႈမီးတၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်တွတ်ႇၽႂ်းပူၼ်ႉ လႄႈ လွင်ႈမီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉငၢႆႈယူႇယဝ်ႉ။

လွၵ်းလၢႆးယူတ်းယႃ တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်

လွၵ်းလၢႆးယူတ်းယႃမၼ်းၸိုင် ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈတၼ်မဵဝ်းလႂ်၊ မၼ်းၵႂႃႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉၺႃးဢွၵ်းဢေႃပွတ်းလႂ်တွၼ်ႈလႂ် လႄႈ မၼ်းပဵၼ်မႃးၵွပ်ႈသင် ၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵမ်ႈပႃႈၼမ်တႄႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈယူတ်းယႃၼႂ်းႁူင်းယႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉၸိုင် ၶဝ်ႈပႃးၵၢၼ်ယူတ်းယႃ ဢၼ်ဢဝ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၵွၼ်ႈၶႆမၼ်း ဢၼ်ဢိုတ်းဝႆႉလွတ်ႇလိူတ်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူမ်းလိူတ်ႈသုင် တႅမ်ႇလူင်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးဢႄႇလူင်းၸိူင်းၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မၢင်ပွၵ်ႈပွၵ်ႈၸိုင် ၸၢင်ႈမီးၵၢၼ်ၽႃႇတတ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈမီးဢွၵ်းဢေႃၵႂ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ႇ မိူဝ်ႈလွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတႅၵ်ႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၸၢတ်ႈပၢၼ် ဝၢႆးသေမီးတၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်

တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် မွၵ်ႈ 4 ၵေႃႉ 1 ၵေႃႉၼႆႉ ၸၢင်ႈထိုင်တီႈတၢႆယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်းယႃႁၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈမီးပၼ်ႁႃၶၢဝ်းယၢဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃလႆႈတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်း၊ လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈပႆ၊ လွင်ႈတွင်းလႆႈ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇတေႁႂ်ႈမၼ်းၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ။ တေလႆႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတင်းႁိုင်တင်းႁီးသေ ၽိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်သေယဝ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းႁၢႆလီၶႅၼ်းလီမိူၼ်ပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇသူႈမီး။

ၸွင်ႇမီးလွၵ်းလၢႆးႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်?

တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇႁႄႉၵင်ႈလႆႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ် ဝႃႈၼႆသေတႃႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယူႇသဝ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁႂ်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ႁႂ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ မီးၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်လႄႈ လဵၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းပၼ်ႁႂ်ႈမၢၼ်ႇမၢၼ်ႇ၊ ဢမ်ႇပေႃးၵိၼ်လဝ်ႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ဢမ်ႇလုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ ၼႆၸိုင် တိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၼႆႉ ဢႄႇတႄႉတႄႉ။

လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈလိူတ်ႈသုင်ႁႅင်း၊ ယႃႇႁႂ်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးသုင်ပူၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁႄႉၵင်ႈလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇတေပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၼႆႉ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။

 

- ၼပ်ႉယမ်သေ -
ပီႈၸၢႆးလူင်
2015/April/27